Wij gebruiken cookies op de website. Analytische cookies laten ons geanonimiseerd zien hoe men de website gebruikt. Met die inzichten monitoren en verbeteren we fsin.nl. Lees meer

Ik ga niet akoord

Niets, nooit, nergens

Digitale platforms brengen alles wat we willen binnen handbereik. Letterlijk. Met de smartphone rustend in de palm van onze hand, bestellen we eten en kleren, boeken we vakanties, kijken we film, luisteren we muziek, maken we vrienden, vinden we banen en zoeken we geliefden. Anything, anytime, anywhere. Dankzij Bol en Booking en Netflix en Spotify en Facebook en Insta en Zalando en Zara en AH en Alibaba en Amazon en al die anderen.

16 januari 2019 - Gemak is het sleutelwoord. ‘De huidige consument handelt vanuit zijn fysieke behoeften en zoekt daar zo gemakkelijk mogelijk bevrediging voor’, lezen we in studies naar consumentgedrag. Honger - App - Eten. Of: Feestje - App - Jurk. Of: Alleen - App - Vriend. Hoe jonger de consument, hoe belangrijker Gemak, blijkt uit dezelfde studies.

In onze stad kennen we sinds een tijdje de Swapfiets – u weet wel, die karretjes met die kekke blauwe voorband. Ook weer zo’n platform. Voor 15 euro in de maand - studenten 12 euro - krijg je een fiets en zorgt Swap ervoor dat ‘ie het altijd doet. Lekke band? Meld het via de app en Swap swapt hem binnen 24 uur. Lekke band - App - Volle band. Onze oudste zoon klinkt de Swap-app als muziek in de oren, en dat begrijp ik. Bandenplakken is een smerig klusje en niet gemakkelijk. Via een app een andere fiets bestellen die dezelfde dag voor je deur wordt afgeleverd, is dat wel.

Gemak dient de mens, luidt een oud spreekwoord. Ik twijfel of dat altijd zo is. Want er kleven veel ongewenste gevolgen aan de gemaks-economie. Dubbel parkeren is zo eentje. Het is een beetje een triviaal voorbeeld, maar toch. Tegenwoordig parkeert iedereen de auto maar lukraak midden op straat, ook als er tien meter verderop een parkeerhaven vrij is. Het is een kunstje dat we hebben afgekeken van het gehaaste en onderbetaalde legioen der pakketbezorgers. Er zijn straten waar je al slalommend door heen moet. Een minder triviaal gevolg van Gemak is de schuldproblematiek van veel (jonge) consumenten, mede veroorzaakt door te gemakkelijk afgesloten abonnementen op het Gemak van Netflix, Spotify, Vodafone en Swap.

Maar de grootste zorgen maak ik me over die instant behoeftebevrediging zelf. Ik geloof namelijk niet dat het goed is dat we onze behoeften altijd zo gemakkelijk kunnen bevredigen. Onthouding is een ouderwets woord, maar ik geloof erin. Niets, Nooit, Nergens is soms beter dan Anything, Anytime, Anywhere. Daarom krijgt onze 18-jarige Swap-verliefde zoon voor zijn verjaardag het boek ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud’, Robert M. Pirsigs cult-roman uit de jaren zeventig. Daarin gaat de hoofdpersoon op zoek naar de betekenis van kwaliteit. ‘De echte motorfiets waar je aan werkt, is een motor die je zelf heet.’ Het is geen gemakkelijk boek - het is een belachelijk moeilijk boek.  Maar Gemak is niet de oplossing voor alles. Héél misschien gaat onze zoon bandenplakken wel leuk vinden. Het boek bestel ik op Bol.com, dat dan weer wel.

Radboud Bergevoet
Radboud Bergevoet
Hoofdredacteur

Kan je iemand helpen met dit artikel? Deel het!