Consument zorgt voor nieuwe nuchterheid in food

Voor het eerst in 30 jaar hebben alle foodkanalen te maken met de gevolgen van de economische crisis. Ook supermarkten hebben te maken met daling van de volumes. De omzet bij supermarkten over heel 2013 is nog wel 2% gestegen dankzij een prijsstijging van 2,5%. In december daalde ook de supermarktomzet 1%. Alleen de foodverkopen via internet (+11%) en de discounters (Aldi en Lidl) hebben met 3,1% terrein gewonnen. 

13 januari 2014 - In onderstaand model vindt u de omzetontwikkeling in de hoofdkanalen over 2013 vergeleken met 2012 en in miljoenen euro’s inclusief btw. De percentages zijn de dalingen (rood) of stijgingen (groen) vergeleken met 2012. De witte ovalen geven het marktaandeel aan van de buitenshuiskanalen versus de thuiskanalen. 

Kerstomzet supermarkten voor het eerst gedaald

Vijf jaar crisis (vanaf oktober 2008) heeft de Nederlandse foodsector fors veranderd. Het marktaandeel van alle Out of Home kanalen daalde van 34,2% naar 30,7%. En het marktaandeel van alleen al de supermarkten steeg van 44,7% naar 51,5%.

De ‘vanzelfsprekende’ groei bij supermarkten is nu echter sinds de zomer van 2013 weggevallen. De kerstomzet bij supermarkten daalde (ondanks de verruimde openingstijden) in vergelijking met 2012 met 0,3%. De helft van de restaurants heeft met kerst zelfs beter gescoord. Consumenten zijn hun keuzes in food fundamenteel aan het veranderen. Daarom is de crisis een toegangspoort geworden voor een nieuwe werkelijkheid. In 5 jaar tijd is ‘Food’ hoger op de prioriteitsladder van de consument komen te staan. Er wordt meer over (het kopen van) eten en drinken nagedacht. De consument geeft (op bepaalde tijden) nog steeds veel geld uit aan buitenshuisconsumptie, maar doet dat veel bewuster. Dat is niet alleen in Nederland het geval, maar in de hele Westerse wereld.

Voor de foodsector schept dat vele nieuwe businesskansen en nieuwe randvoorwaarden. We noemen dat de ‘nieuwe nuchterheid’ die de hele Westerse foodketen gaat beïnvloeden, van horecaformules tot en met boeren en tuinders.


Model 2: In 5 jaar tijd aardverschuiving in de foodsegmenten 

De totale foodomzet kunnen we opdelen in 17 kanalen. Dertien buitenshuiskanalen en vier thuiskanalen. We hebben internet based foodshopping een apart kanaal genoemd. Het is nog klein met 310 miljoen euro, maar groeit wel hard met 25,6% in vijf jaar tijd. In de bovenstaande grafiek laten we zien hoe de omzet van de segmenten binnen de buitenshuiskanalen in 5 jaar tijd is veranderd ten opzichte van de thuiskanalen (At Home) en de opkomende foodverkoop via internet. 

 

De grote veranderingen op weg naar 2020

De top-5 van veranderingen in de Westerse foodwereld, ook in Nederland, kunnen we vanuit het consumentenperspectief samenvatten met het woordje ‘echt’ (real).

  1. Real Food. We willen meer écht eten... Weg met al dat gerommel met ons voedsel. Het hoeft overigens zeker geen ‘bio’ te zijn.
  2. Real Price. We verwachten een eerlijke prijs en betalen geen 3 Euro voor een broodje als het dat niet waard is.
  3. Real Service. We willen best geld uitgeven voor een gezellig avondje, maar dan moet ook de bediening helemaal top zijn!
  4. Really involved. We willen ons betrokken voelen bij het tot stand komen van een gerecht. Dat kan door zelf te kiezen aan een buffet, maar ook doordat een restaurant ‘personalized cooking’ aanbiedt.
  5. Real produced. We ontwikkelen een afkeer van teveel ‘fabrieksvoedsel’ en gaan op zoek naar meer ambachtelijkheid.

En bij die 5 hoofdtrends is ‘transparantie’ de grote randvoorwaarde. We willen niet dat bedrijven ergens nog iets te verbergen hebben.


Meer informatie voor pers:

Jan-Willem Grievink, directeur FoodService Instituut (FSIN). Telefoon: 06 – 53 232 772. E-mail: janwillem[at]fsin.nl. 

Kan je iemand helpen met dit artikel? Deel het!