FSIN Food500 2018

De consument is bereid om vaker en meer geld uit te geven aan eten en drinken. De foodomzet van veel bedrijven uit de FSIN Food500 2018 steeg vorig jaar tot memorabele hoogte. Nieuwe vestigingen, meer klanten en hogere bestedingen per persoon tekenen de ontwikkelingen in de foodbranche in 2017. 

27 juni 2018 - Consumenten zijn net mensen: we kiezen maar al te graag voor de makkelijke weg. We hebben niet veel aanmoediging nodig om voor ‘gemaksoplossingen’ te kiezen. Bovendien zijn er genoeg drivers; we voelen ons gejaagd [1] en functioneren steeds vaker als een eenpersoonshuishouden - zelfs al maken we deel uit van een gezin.

Dat we vanuit de historie al ‘lui’ zijn, komt volgens onderzoekers doordat onze voorouders noodgedwongen energie moesten besparen voor een volgend jachtmoment. En zelfs wanneer we bewegen, zorgen onze lichamen ervoor dat we dat op de meest efficiënte manier doen [2]. Zo zitten we simpelweg in elkaar.

Geen wonder dus dat we als consument dat uitstelgedrag ook vertonen. We besluiten vaak pas op het laatste moment wat we gaan eten en hoe we dat doen. Steeds vaker is dat buitenshuis ofwel out of home. Dat is dan ook goed terug te zien in deze FSIN Food500: de gemaksconcepten laten fantastische resultaten zien. AH to go bijvoorbeeld, met een recordomzet van €214,6 miljoen (in 2016 €186,3 miljoen) of Spar City met een omzet van €49,6 miljoen (versus €34,2 miljoen in 2016). 


Online gemak

Gemak komt ook op andere manier in de ranking terug. Online bijvoorbeeld. Spelers als Domino’s (€176 miljoen), New York Pizza (€95 miljoen) en Thuisbezorgd.nl (€552 miljoen) zien hun omzetgroei door het dak gaan. Dat geldt ook voor bedrijven aan de retailkant van de bezorgmarkt, zoals AH.nl (ingeschat op €487 miljoen), Picnic (ingeschat op €70 miljoen) en Jumbo.nl (ingeschat op €150 miljoen). Allemaal gedreven door de consument die zoekt naar gemak. Want, wat is er eenvoudiger dan thuis op de bank een maaltijd bestellen die je een half uurtje later al kunt nuttigen?

Kortom: het door directe behoefte gedreven consumptiemoment groeit enorm. De grote vraag is welke partijen in de toekomst goed staan voorgesorteerd om hier adequaat op in te springen. Want, niet alleen de vraag naar directe consumptiemogelijkheden groeit, ook de invulling verandert. Waar oudere generaties meer traditioneel zo nu en dan buiten de deur eten - en dan mag het ook wat kosten, eten Millennials aanzienlijk vaker buiten de deur - alleen voor veel minder geld [3]. Dat consumptiemoment ziet er dan ook heel anders uit. Toegankelijker, eenvoudiger. Vers, lekker en (relatief) gezond eten voor een acceptabele prijs - dat is wat zij zoeken. 

Het directe consumptiemoment verandert daardoor van karakter. In plaats van traditionele papa-mama-restaurants zoeken jongere consumenten casual concepten die passen bij hun levensstijl en portemonnee. Waar ze vaker naartoe kunnen, maar die wel betaalbaar zijn. Ze staan als geen ander open voor ‘gemaksoplossingen’.


Directe consumptie

Dit wordt door veel formules/concepten herkend; zij springen hier niet onverdienstelijk op in. Maar het zijn niet alleen de traditionele foodservicespelers die deze vraag beantwoorden, ook veel (food)retailers verkennen dit voor hen nieuwe terrein en bieden consumptie ter plaatse aan. Naast de al eerdergenoemde gemaksformules, noemen we ook de fullservicesupermarkten, zoals de nieuwe Jumbo Foodmarkt in Leidsche Rijn. Deze meest recent geopende locatie van de Jumbo Foodmarkt herbergt een Foodmarkt-restaurant met maar liefst 250 zitplaatsen. En de kennis en kunde om dit goed te doen, komt uiteraard van La Place. 

Zelfs speciaalzaken schuiven op richting directe consumptie - wetende dat de traditionele speciaalzaak van karakter zal moeten veranderen om te overleven in een door gemak gedreven wereld. Een mooi voorbeeld is de winkel van Wim Landwaart in Maartensdijk, aangesloten bij ADN Culinair (gezamenlijke omzet €12,5 miljoen). Daarnaast zijn er tientallen bakkers en slagers die foodservice-elementen aan hun formules toevoegen, zoals ook Bakker Van Maanen. 

De consument zoekt niet alleen gemak, hij zoekt ook beleving. Zelfs ‘gesystematiseerde’ beleving is voor hem geen punt. Giganten zoals McDonald’s beseffen dit en maken een beweging van retail- naar restaurantbeleving - zonder daarbij in te leveren op gemak en toegankelijkheid. En de consument lijkt het te herkennen; de keten rapporteert een omzetgroei van maar liefst 10,9%. 


Innovatieve concepten

U heeft in deze inleiding al wat namen voorbij horen komen. We rangschikken de formules in de FSIN Food500 op omzetniveau. Bovenaan staan de grootsten, aan het eind noteren we de kleinere formules. We kijken daarbij zowel naar foodservice- als foodretailkanalen om het ‘maagaandeel’ (zo volledig mogelijk) in kaart te brengen. Veelzeggender dan de formules ín de ranking zijn wellicht de innovatieve concepten die er (nog net) niet in staan, zoals LEON en Pret A Manger, of die zich in de onderste regionen bevinden, zoals Spar Express (op nr. 492 en nieuw in de lijst) en Papa John’s (nr. 385 en eveneens nieuw in de lijst), maar die hard groeien. Kortom: ga heerlijk grasduinen in onze lijst en kijk vooral ook eens achterin, bij de kleinere foodmerken. 

We hopen u met deze FSIN Food500 2018 weer een instrument in handen te hebben gegeven waarmee u meer zicht krijgt op de foodsector als geheel. En waarmee spelers in Foodretail kunnen leren van Foodservice en andersom. Het is onze ambitie de kennis over de foodmarkt en de duiding van bewegingen in die markt naar een hoger plan te tillen. Deze FSIN Food500 2018 is één van de middelen waarmee we dat als kennisinstituut zonder winstoogmerk trachten te realiseren. Input van formules en experts is daarbij van cruciaal belang. U kunt ons daarom altijd mailen met correcties en aanvullingen - graag zelfs! Zo zorgen we samen voor een kwalitatief hoogwaardig product.


Jan-Willem Grievink
Directeur FoodService Instituut Nederland

Inga Blokker
Directeur The Food Research Company

 

Voor leden

De FSIN Food500 2018 is alleen beschikbaar voor leden van het FSIN. Zij ontvangen de publicatie binnenkort per post. Het dossier is voor leden te downloaden door in te loggen op de site (rechtsboven) en vervolgens onder het plaatje op 'downloaden' te klikken.

Nog geen lid? Lees meer over wat een lidmaatschap van het FSIN voor uw bedrijf kan betekenen en doe mee!

Kan je iemand helpen met dit artikel? Deel het!