'Blurring'

'Blurring is ingeburgerd. Dat schreven we in 2021 in de publicatie ‘18 jaar FSIN’. We zijn inmiddels vijf jaar verder. De ontwikkelingen hebben niet stilgestaan en actualiteiten volgden elkaar snel op.

Veranderingen waren aan de orde van de dag en voor speciaalzaken gold niet anders. Een metamorfose, dat gaat misschien wat ver, maar speciaalzaken van weleer behoren inmiddels toch bijna definitief tot het verleden. Versspeciaalzaak is nu een vaker gebezigde term. De vraag is hoelang die benaming nog de lading dekt.

De branchevervaging die voorheen vooral te merken was in supermarkten en horecazaken raakt tegenwoordig ook volop de overige kanalen. Dus ook het kanaal Speciaalzaak, waarin eerdere bijzaken tegenwoordig hoofdzaken zijn en andersom.

Wat voorbeelden: De slager richtte zich vooral op vlees en vleeswaren, maar maakt zich nu ook verdienstelijk als partycateraar en maaltijdverzorger. De groenteman brengt niet meer alleen boerenkool en tomaten aan de man, maar voorziet klanten van kant-en-klare salades en adviseert en passant over biologische wijnen, kazen en noten. De ambachtelijke bakkerij is meer een koffiebar annex lunchroom en menig slijter organiseert proeverijen en verkoopt luxe cadeausets. Kaasboeren verkopen ook droge worsten, druiven en noten en zuivelspecialisten doen behalve in melk ook in speciaalbieren. Op het gebied van samenwerking blurt iedereen er ook vrolijk op los om de gunst van de foodconsument te winnen. De consument die overal, direct, gezond, lekker en gemakkelijk op zijn wenken bediend wil worden.'

'Bakkers bieden hun brood te koop aan in supermarkten en slagers leggen hun zelfgemaakte worst in schappen bij grootgrutters. Restauranthouders en cateraars kloppen bij speciaalzaken aan voor kant-en-klare (deel)gerechten en voor een snack tussendoor ben je niet meer louter aangewezen op de plaatselijke snackbar. Een bakker, slager of groenteboer heeft ook wel een worstenbroodje, voor ‘uit het vuistje’ paraat; aan een statafel. En even gemakkelijk wordt in speciaalzaken een gezonde salade voor onderweg in een bakje geschept. Om van de koffies en smoothies to go nog maar te zwijgen.

Helemaal niks mis mee. Maar het maakt het er voor instanties zoals ons kennisinstituut niet gemakkelijker op om de foodsector in eenduidige kanalen te blijven onderverdelen. Is die slager nou een speciaalzaak of toch meer een maaltijdverstrekker? Maakt die bakker vooral ambachtelijk brood, of is het een lunchroom? Is die lekkernijenzaak nu een ijssalon of een chocolatier?

Gemak, genieten, gezond, gezellig, At Home, Out of Home, on the go, afgehaald of toch liever thuisbezorgd? Alles kan, maar de specialiteiten en specialisten raken wel steeds meer verstrengeld met elkaar. Voor de consument een zegen en voor ondernemers biedt het legio verdienmogelijkheden en nieuwe kansen. Voor analisten wordt het echter steeds complicerender. Hen wacht een flinke uitdaging voor de toekomst. Een interessante uitdaging, dat wel.

Marco Gruben
Redacteur / onderzoeker FSIN

Deze column is gepubliceerd in de FSIN Food500 2026. Alle FSIN Food500 2026-artikelen en -data zijn online beschikbaar voor onze leden.