Foodverkopers samen onder één paraplu

We hebben het over zowel fysieke als virtuele paraplu’s; verzamelplaatsen van foodverkopers van allerlei allooi. Hun opmars danken ze in belangrijke mate aan de toenemende belangstelling voor streetfood en voor food als vorm van beleving en zelfs levensstijl. We signaleren drie vormen van 'foodparaplu's': de permanente, de periodieke en overige foodparaplu's:

1. Permanente ‘foodparaplu’s’

• Overdekte markten zijn in veel landen, zoals Zuid- en Oost-Europa, een van oudsher bekend fenomeen. In Nederland kenden we ze tot op heden niet of nauwelijks. De Bazaar in Beverwijk (60 restaurantjes, 2 foodcourts en foodkramen) is de uitzondering die deze stelling bevestigt.
• De laatste jaren nemen steeds meer steden initiatieven om overdekte vormen van foodbeleving te scheppen. Bij dit soort ‘voedseltheaters’ draait het vrijwel altijd om een ‘blurrende’ combinatie van Foodservice en Foodretail.
• De meest in het oog lopende recente voorbeelden van opgeleverde foodverzamellocaties zijn de Markthal in Rotterdam (Foodservice en Foodretail op 11.000 vierkante meter) en de Foodhallen in Amsterdam (21 Foodservicekramen).
• Markthal Rotterdam mikt op 4,5 miljoen bezoekers per jaar. In de Sinterklaasweek piekte het aantal op 160 duizend. De omzetten lopen per standhouder zeer uiteen. Frietketen Bram Ladage behoort tot de toppers.
• Eindhoven, Den Haag en Den Bosch, maar ook andere steden ontwikkelen plannen voor soortgelijke foodhallen. Leegstaande (industriële) objecten lenen zich goed voor dergelijke initiatieven.
• Een leegstaande parkeergarage in Amsterdam Zuidoost biedt sinds mei 2015 onderdak aan World of Food, 27 foodkraampjes van kooktalent uit de multiculturele buurt.
• De nieuwe overdekte foodhallen wacht volgens deskundigen een grote toekomst. Omdat er ook gewoon boodschappen kunnen worden gedaan, lijken ze meer kans van slagen te hebben dan foodcourts naar Amerikaans voorbeeld (foodserviceconcepten rond een centraal terras). Nederland kende enkele foodcourts in het verleden, maar die kwijnden allemaal weg door gebrek aan traffic.

2. Periodieke ‘foodparaplu’s’

• Foodverkopers samen onder één dak, het kan ook in de openlucht. Het aantal foodevenementen en foodfestivals neemt in Nederland hand over hand toe.
• Het Preuvenemint op de Maastrichtse Vrijthof (sinds 1981) kreeg in veel steden navolging. Vooral de laatste jaren neemt het fenomeen foodfestival een vlucht.
• Naast de nodige lokale foodevenementen in de openlucht met slowfood of streekproducten, komen de nodige foodevenementen van de grond met ‘rollend materieel’.
• Een mooi voorbeeld is het evenement Rollende Keukens, dat sinds enkele jaren in Amsterdam wordt gehouden. In navolging hierop neemt het aantal foodtruck-events toe. Illustratief: Foodtruck Festival Trek doet dit jaar zeven steden aan.
• Verder zijn her en der in het land initiatieven als het Fries Food Festival, het Funky Food Festival in Eindhoven, het Raw Food Festival, het Culy Food Festival en nog talloze andere.
• Ook zijn er foodevenementen met een meer educatief karakter. Voorbeeld: het Food Film Festival van de Youth Food Movement.
• Trends die al langer zichtbaar zijn: popfestivals kennen een steeds uitgebreidere foodarea en hetzelfde geldt voor kerstmarkten.

3. Overige ‘foodparaplu’s ‘

• Naast de foodhallen en de foodevenementen, zijn er nog meer verzamelplaatsen van foodverkopers. Dat zijn de traditionele warenmarkten en de webplatforms voor maaltijden, zoals Thuisbezorgd.nl, Just-Eat en kleinere, soms gespecialiseerde, partijen op internet.
• De warenmarkt profiteert vooralsnog niet van de food-als-beleving-trend. De foodomzet op de traditionele warenmarkten loopt jaar na jaar licht terug en blijft de laatste jaren steken op 1,2 tot 1,5 miljard euro.
• Middels verkooptrainingen, themabijeenkomsten over sociale media en andere initiatieven in het hele land onderneemt brancheorganisatie CVAH pogingen om de omzetten ten positieve te keren.
• Daarnaast zet de professionalisering van de ambulante foodhandel door met oprukkende franchiseformules als ’t Stoepje en Le Perron.
• Ook gemeenten onderzoeken hoe ze de belangstelling voor warenmarkten kunnen stimuleren. Zo zijn er gemeenten die spelen met de gedachten om de markttijden op te rekken naar de avonduren.

Dit artikel komt uit de serie achtergrondartikelen bij onze FSIN Beleidsmonitor 2016. De complete serie artikelen vinden leden in onze webpublicatie of in de app, achter de linkjes van de Beleidsmonitor.