FSIN presenteert visie van de markt op horecalogistiek

De leefbaarheid van steden is een actueel thema in Nederland. Een toenemend aantal verkeersbewegingen in de horeca wordt gezien als een belangrijke oorzaak van dichtslibbende binnensteden. Ruim 52.000 eet- en drinkgelegenheden in ons land krijgen gemiddeld tot wel twaalf keer per week producten geleverd, bleek uit een eerder onderzoek van Topsector Logistiek. Overheden stellen zero-emissie-zones en venstertijden in om dichtslibbende binnensteden tegen te gaan. Om de visie van de foodservicemarkt op deze problematiek in beeld te brengen, deed het FoodService Instituut Nederland (FSIN) in opdracht van Topsector Logistiek uitvoerig onderzoek naar de ontwikkelingen.

De Topsector Logistiek nam in de afgelopen logistiek in binnensteden al nauwkeurig onder de loep. Ook Foodservice heeft daarmee te maken. In 2020 verscheen een Outlook Horecalogistiek. Dat rapport schetste de toename van het aantal verkeersbewegingen richting 2030 en het effect daarvan op de CO2-uitstoot. In het rapport werden onder meer oplossingsrichtingen aangedragen om de uitstoot van CO2 te verminderen, dan wel binnen de perken te houden, om te voldoen aan de klimaatdoelstellingen vanuit de politiek.

Door efficiëntere leveringsprocessen en door de transitie naar elektrisch rijden zal de CO2-uitstoot ten opzichte van 2018 gelijk blijven, terwijl het aantal leveringen toeneemt (Topsector Logistiek, 2020). Hoewel die conclusie relatief goed nieuws is voor de klimaatdoelen, steekt een ander probleem de kop op: de leefbaarheid van steden. Ondanks de inzet van elektrische voertuigen, neemt het aantal verkeersbewegingen niet af, met dichtslibbende binnensteden tot gevolg. Elektrische voertuigen kunnen namelijk door hun gewicht minder lading meenemen dan voertuigen die rijden op fossiele brandstof.

Er zijn veel uitdagingen die op Foodservice afkomen en die impact hebben op de logistiek. Er zijn ook thema’s die het vraagstuk nog complexer maken. Denk aan CSRD, verkeersveiligheid, de groeiende toeristenstroom, stijgende transportkosten en dus vooral: de transitie naar elektrisch rijden.

The Food Research Company en het FoodService Instituut Nederland hebben ruim twintig bedrijven die actief zijn in Foodservice bevraagd en een uitgebreide literatuurstudie verricht om probleemgebieden en oplossingsrichtingen te toetsen aan de visies in de markt. Het doel was een onderzoeksagenda te verkrijgen voor de grootste uitdagingen waarmee foodservicelogistiek in grote steden de komende jaren te maken krijgt.

Het resultaat is een uitvoerig rapport. Helaas is er niet één breed gedragen visie van de gehele markt, die tot oplossing van dichtslibbende binnensteden leidt als het gaat om foodservicelogistiek. De verschillende belangen zijn daarvoor te groot. Wel kwamen er gezamenlijke uitdagingen naar voren, waarmee de markt aan de slag kan. Om zo de eigen business te verbeteren en toekomstproof te maken en tegelijkertijd bij te dragen aan het leefbaar houden van binnensteden.

In het bijzonder voor horecaondernemers klinkt er een bijzonder geluid door in het rapport. Zij kunnen het zich niet langer permitteren om logistieke kosten te negeren. Die kosten nemen de komende jaren naar verwachting fors toe en horecaondernemers betalen daarvoor ongemerkt een hoge prijs. Dat zet de verdienmodellen - die al onder druk staan door alle andere fors gestegen kosten - de komende jaren verder onder druk.

Horecaondernemers hebben tot op heden weinig aandacht voor foodservicelogistiek en de kosten die dat met zich meebrengt. Dat zij uiteindelijk de prijs betalen voor toenemende logistieke kosten in de keten, realiseren zij zich onvoldoende, zo concludeert het FSIN op basis van het onderzoek. Kansen om deze kosten naar beneden te brengen, zijn er echter wel degelijk.

Ook voor leveranciers, groothandels en logistiek dienstverleners ligt er een forse financiële uitdaging. Ze moeten hun wagenpark vernieuwen - elektrische voertuigen zijn flink duurder in aanschaf - en bovendien zorgen voor voldoende oplaadcapaciteit. Dat de meeste gemeenten momenteel nog eigen beleid hanteren over bijvoorbeeld het instellen van zero-emissie-zones en venstertijden, helpt de sector niet. In de transitie naar elektrisch rijden presenteert de overheid zich niet bepaald als een betrouwbare partner voor het bedrijfsleven, vinden diverse spelers in de sector.

Het vraagt wel een andere manier van denken van horecaondernemers, als zij hun logistieke kosten willen verlagen. Aandacht voor inkoop en professionalisering van de eigen organisatie is van groot belang. Er zijn kansen voor horecaondernemers die het aantal leveringen per week omlaag brengen of gezamenlijk gaan inkopen. ‘Nadenken over het aantal leveringen in de week was nooit een noodzaak voor horecaondernemers’, zegt Anique Veldhuis-Grievink, adjunct-directeur van het FSIN. ‘Tot laat in de avond bestellen en als vanzelfsprekend de volgende dag geleverd krijgen is voor hen de normale gang van zaken, die bovendien helpt de derving goed onder controle te houden. Minder vaak leveren vraagt een betere voorbereiding en organisatie en een andere werkwijze voor veel horecazaken. Bovendien bieden groothandels het dagelijks leveren aan hun klanten als service aan, omdat de concurrentie in de markt zo groot is. Horecaondernemers voelden dus tot voor kort geen prikkel om actie te ondernemen. Door de stijgende logistieke kosten, die vanzelfsprekend ook doorberekend worden in verkoopprijzen, verandert dat. Ook de opkomst van foodretailspelers die leveren aan foodserviceondernemers, helpt daarbij. Horecaondernemers zijn een dief van hun eigen portemonnee als ze hieraan geen aandacht schenken.’

Het volledige rapport Foodservicelogistiek in dichtslibbende binnensteden is voor leden van het FSIN via onderstaande button gratis te downloaden.