John van der Ent: CEO Spar Holding Nederland

Januari 2020. Spar China legt contact met het hoofdkantoor van Spar International in Amsterdam. De winkel in Wuhan is gesloten op last van de overheid. De hele provincie Hubei gaat op slot vanwege een uitbraak van een onbekend virus. Een totale lockdown, geen mens op straat. Als het virus overwaait naar Europa, zit Spar opnieuw op de voorste rij. De regio in Italië die het zwaarst getroffen is, heeft de nodige Spar-winkels. Opnieuw worden de medewerkers van Spar International aan het Rokin Amsterdam geconfronteerd met de harde werkelijkheid van corona.

‘Dat kun je wel zeggen. We hebben ons voordeel kunnen doen met draaiboeken en maatregelen die in China en Italië zijn genomen. Internationaal zijn er volop ideeën, maatregelen en suggesties uitgewisseld. Alle learnings in andere landen zijn gedeeld en doorgegeven. Dus waren wij er in Nederland vroeg bij met spuugschotten, bestickering en markeringen, mondkapjes, desinfectiemiddelen en het houden van afstand. Ook hebben we in veel van onze kleinere winkels éénrichtingsverkeer ingesteld. Trouwens, het valt mij op dat je dit bij andere supermarkten nauwelijks ziet, terwijl het een simpele maatregel is om contact te mijden. De consument herkent dit en voelt zich veilig in onze winkels. Het is niet voor niets dat we het in onderzoeken van Nielsen een paar punten beter doen dan de concurrentie.’

‘Zo heb ik het inderdaad bij BNR Nieuwsradio gezegd. Met onze winkels zitten we voornamelijk in buurten en kleine dorpen. Dat is ook wat we willen: dichtbij de mensen zijn. Veel van onze winkels hebben de nevenfunctie van ontmoetingspunt. Corona brengt veel eenzaamheid met zich mee. Niet alleen onder ouderen, maar ook zeker bij jongeren. Ik weet dat het niet de bedoeling is, maar in veel vestigingen zien we mensen die een paar keer op een dag komen. Voor een boodschap, maar ook voor een praatje in hun Sparretje. Onze winkels zijn voor veel mensen het enige contact dat ze nu met de buitenwereld hebben.’

‘De afgelopen tijd hebben we 240 nieuwe winkels geopend. 190 van onze Spar Express-gemakswinkels zitten bij tankstations. Daarvan zit ongeveer de helft langs snelwegen. Natuurlijk zijn er fors minder autokilometers gereden, is er minder ge- tankt en waren er dus minder stops. Toch verloren de meeste Express-winkels langs snelwegen maar een paar procent van hun omzet. De vestigingen langs invalswegen daarentegen draaien zeer goed door. Ze profiteren ook mee van de sprong die we online als Spar hebben gemaakt.’

‘Consumenten kunnen bij ons niet alleen bezorgboodschappen bestellen, maar ook voorbestellingen doen die ze komen afhalen. We zetten hierbij in op de dagelijkse eetmomenten. Anders dan bij andere supermarkten verloopt de orderpicking helemaal via de winkels. De lokale winkels vormen onze hub.’ ‘Voor onze franchisenemers is bezorging een mooie aanvulling in de daluren. Veel mensen die thuis werken, bestellen online bij ons ook gewoon een gesmeerd broodje en een flesje jus voor de lunch. Ach, eigenlijk gaat het bij ons nog net zoals vroeger, toen de boodschappen met de fiets werden rondgebracht. Onze Spar University’s bij universiteitscampussen zijn natuurlijk een ander verhaal. Die gingen helemaal dicht. We ondersteunen de franchisenemers tot het uiterste, waar we kunnen.’

‘Tijdens de lockdown in het voorjaar hadden we natuurlijk een uitdaging. De hele supply chain in Nederland raakte verstoord doordat mensen gingen hamsteren. Dus hadden ook wij lege schappen. Maar dat heeft maar kort geduurd. Ik neem mijn petje af voor de producenten dat dit allemaal zo snel weer is opgelost. Onze eigen distributie hebben wij helemaal op orde. In Waalwijk hebben wij vorig jaar een nieuw, volledig gerobotiseerd distributiecentrum in gebruik genomen.’

‘Het nieuwe distributiecentrum draaide voordat corona uitbrak op 70 procent. Onze prognose was dat we in 2025 op de maximale capaciteit zouden zitten. Maar door het virus draaide de distributie nu al snel op 100 procent. Nee, dat betekent niet dat we nu al uitbreidingsplannen hebben. We hebben nog een hub in Heerenveen, de capaciteit is voorlopig zonder meer voldoende. Qua automatisering en digitalisering is corona voor ons een goede wake-upcall. We hebben er de afgelopen jaren bovengemiddeld in geïnvesteerd. Ik ben blij dat ik kan zeggen dat we wat dit betreft helemaal futureproof zijn.’

‘Spar wil The King of Convenience zijn. Wij willen de maaltijdmomenten in de winkels verder versterken met foodservice. Maar tussen de klantvriendelijkheid van foodretail en de gastvrijheid van foodservice zitten grote verschillen. Voor de versterking en versnelling van foodservice binnen Spar, hadden we dus een speedbootje nodig. Om meer knowhow in huis te krijgen, hebben we in oktober een meerderheidsbelang genomen in The Tosti Club. Elf vestigingen hebben ze, zij weten hoe foodservice werkt. Daarnaast waren we op zoek naar een signatuurproduct. Dat heeft foodservice in retail nu in zijn algemeenheid niet. De bereiding van tosti’s is bovendien relatief eenvoudig en vergt weinig meters. Maar we experimenteren ook verder volop met foodservice.’

‘In Waalwijk hebben we een proefkeuken. Dat heb ik geleerd van mijn tijd bij La Place. We experimenteren daar met verschillende foodserviceconcepten, waaronder de verdere ontwikkeling van The Tosti Club. In Zwolle en Arnhem deden we voor de coronatijd al proeven met een zitgedeelte in de winkels. Ik kan je wel vertellen: de klant vindt het heel normaal dat je in een Spar-winkel kunt eten en drinken.’

 ‘Dat gemak in crisistijd minder relevant wordt, is absoluut niet waar. Mijn grootmoeder was drie uur bezig met koken, mijn moeder anderhalf uur en onze generatie nog een half uur per dag. Onze kinderen nemen hun beslissingen in een paar minuten. Spar wil op alle eetmomenten een rol spelen door gemak te bieden. Niemand keert meer terug naar het dagelijks schillen van aardappelen. Welke crisis er ook komt, de ontwikkeling richting convenience is onomkeerbaar.’

Dit artikel vormt één van de vele verhalen in het uitgebreide december-nummer van de 'FSIN-publicatie: Sterker uit de crisis'. Deze publicatie is verzorgd door The Food Research Company in opdracht van het FoodService Instituut Nederland (FSIN). The Food Research Company is verantwoordelijk voor alle publicaties van het FSIN. Tekst: Ubel Zuiderveld en beeld: Koos Groenewold.

De 'FSIN-publicatie: Sterker uit de crisis' is alleen beschikbaar voor leden van het FSIN en te downloaden door in te loggen op de site. Nog geen lid van het FSIN? Lees meer over de voordelen van een bedrijfslidmaatschap van het FSIN en doe mee!