Marleen Smits (Shell) en Henri Froeling (VFG)

De invloed van corona op onze mobiliteit is enorm. Zo zijn we door thuiswerken gewend geraakt om niet meer in de file te staan. Experts verwachten dat we ook in de post-coronatijd de ochtend- en avondspits zoveel mogelijk zullen mijden. Met andere woorden: we gaan gespreider naar ons werk. Verder zet de trend van collectief naar individueel vervoer door, ondanks verwoede pogingen van de overheid om ons uit de auto en in het openbaar vervoer te krijgen. In onze eigen auto voelen we ons veilig. Tot slot verwachten vriend en vijand de komende paar jaar een versnelde transitie naar elektrische auto’s. Corona heeft onze behoefte aan een duurzaam leven vergroot en met stekkerrijden maak je daarin een mooie stap. Wat meehelpt, is dat elektrisch autorijden de komende jaren flink goedkoper wordt door een tsunami van nieuwe modellen, onder andere uit China. Naar verwachting is in 2030 driekwart van de nieuw verkochte auto’s elektrisch.

Voor tankstations betekent dat allemaal nogal wat: minder inkomsten uit de verkoop van brandstof, meer behoefte aan laadpalen, meer aanloop gespreid over de dag en een langere verblijfsduur in de winkel. Marleen Smits, als retail manager verantwoordelijk voor de Shell-shops en Henri Froeling, CEO van Vital Food Group (Bakerstreet) gaan op in de transitie van de pompshops.

Smits: ‘De verkoop van brandstof daalde tijdens de eerste lockdown inderdaad fors. Maar de winkels deden het relatief goed. Shell is ook actief in China, dus we werden al vroeg in het jaar met corona geconfronteerd. We zagen de behoefte aan mondmaskers en handgel al vroeg aankomen. De eerste weken van de lockdown waren spannend en hectisch. We moesten onze operatie aanpassen en de RIVM-maatregelen vertalen naar de vloer.’

Froeling: ‘Elke locatie is anders. Bij de een kun je de statafels makkelijk weghalen, bij de ander staan ze vast en moet je ze afzetten met lint. Sommige pompshops zagen eruit als een plaats delict. En wat doe je met snackluikjes? Steeds ontsmetten? Niet overal werd de urgentie op dezelfde manier gevoeld. In Groningen zeiden ze: ‘waar heb je het over’? Het was een periode van stress en onduidelijkheid. Maar het leverde ook veel solidariteit op.’

Smits: 'We hebben er alles aan gedaan om onze operatie op een veilige manier draaiende te houden. Nooddiensten zoals ambulances moesten tijdens de lockdown 24/7 door. Bij ons konden ze even tot rust komen met een gratis kop koffie.’

Smits: ‘De recovery was heel positief. Nederlanders gingen in eigen land op vakantie, er waren veel mensen onderweg. Juist door corona zien we dat mensen behoefte hebben aan kleine genietmomenten, aan luxere producten. Een bezoek aan een van onze Starbucks-locaties voelt als zo’n verwenmomentje. Wij verkochten heel veel verse smoothies en frappuccino’s. In het laatste kwartaal van het jaar zien we de omzet weer iets teruglopen, maar niet zoals in de eerste lockdown.’

Froeling: ‘Inderdaad zijn er soms drie prijs-waardeproposities op één plot. De gast die zelfbedieningskoffie neemt, is een andere dan die een kop koffie van een barista wil, en die is weer anders dan degene die naar Starbucks gaat. Dat zijn vaak Millennials en voor hen is beleving heel belangrijk. Starbucks is erg Instagrammable. Maar eerlijk: mij verbaast het ook dat er zoveel rek in koffie zit. De plas wordt elk jaar groter.’

Smits: ‘Shell zet heel erg in op foodservice. De brandstofmarkt is op zijn retour, maar de mobiliteit neemt toe. We hebben de afgelopen tijd veel veranderingen doorgevoerd om in de groei van verse voeding en hoge kwaliteit dranken te voorzien. Onze transformatie naar food retailing vraagt ook om andere kennis en vaardigheden van onze medewerkers. Zowel in werving van nieuw personeel als in trainingen houden we daar rekening mee. Onze medewerkers in de bakkerij worden bijvoorbeeld opgeleid tot koffiebarista’s.'

Froeling: 'We stimuleren het gevoel voor gastvrijheid door onze medewerkers veel te trainen, maar ook met onze Barista Cup, dat is een interne competitie voor de beste barista. Koffie is voor ons een belangrijke pijler.’

Smits: ‘Inzetten op foodservice weegt door in de kosten, dat klopt. De personeelskosten gaan omhoog en je hebt voor foodservice meer vierkante meters nodig. Daarom voeren we oplossingen door om transactionele activiteiten te digitaliseren. Een goed voorbeeld is de zelfscankassa, die zijn we nu aan het uitrollen. Van oudsher is Petrol een markt van hoge volumes en lage marges. Samen met onze ondernemers kijken we continu naar de kosten en naar nieuwe servicemogelijkheden van een locatie. Corona heeft de sterke tweedeling in Petrol nog verder versneld, waarbij stations op het uiteinde van het spectrum het beste presteren. Dat zijn enerzijds de onbemande en anderzijds de fullservicelocaties.’

Smits: ‘Absoluut. In 2020 hebben we langs onze snelweglocaties meer dan 150 snellaadpalen gerealiseerd, onder de naam Shell Recharge. Begin volgend jaar hebben we er zo’n tweehonderd in Nederland. Daarmee hebben we in coronatijd een groot en toegankelijk snellaadnetwerk in Nederland gerealiseerd. De laadpalen staan dicht bij onze Starbucks-cafés of Deli2go’s, zodat je zicht hebt op je auto terwijl je een kop koffie of een vers bereid broodje neemt.’

Froeling: ‘De consument is gevoeliger geworden voor voedselveiligheid en hygiëne. We zetten daarom in op de doorontwikkeling van de categorie ultravers voorverpakt. Voorverpakt uit de wandkoeling was tot nu een defensieve categorie ten opzichte van de bakeries, maar dat wordt steeds meer een offensieve. We gaan voor lekkere producten van dichtbij. Onze voorverpakte sandwiches worden niet meer in de fabriek gemaakt, maar op de locatie zelf en veel ingrediënten die we gebruiken zijn lokaal en duurzaam. De meeste mensen weten dit niet.’

Smits: 'Met onze stations willen we een rustpunt zijn voor onderweg. Even een lekkere koffie of vers broodje tijdens het laden van de auto. We zijn druk bezig met de uitrol van onze nieuwe foodserviceformule, waarin gastvrijheid en een breed aanbod van verse en lokale producten centraal staan. Het tankstation moet dus een prettige third place worden voor onderweg, waar je letterlijk en figuurlijk oplaadt.’

Dit artikel vormt één van de vele verhalen in het uitgebreide december-nummer van de 'FSIN-publicatie: Sterker uit de crisis'. Deze publicatie is verzorgd door The Food Research Company in opdracht van het FoodService Instituut Nederland (FSIN). The Food Research Company is verantwoordelijk voor alle publicaties van het FSIN. Tekst: Radboud Bergevoet en beeld: Koos Groenewold.

De 'FSIN-publicatie: Sterker uit de crisis' is alleen beschikbaar voor leden van het FSIN en te downloaden door in te loggen op de site. Nog geen lid van het FSIN? Lees meer over de voordelen van een bedrijfslidmaatschap van het FSIN en doe mee!