Samen sterk staan: vertrouwen als basis voor samenwerken en servant leadership

Met veel interesse kijk ik naar de ontwikkelingen in het prachtige Nederland. Maar ook met een stuk machteloosheid en verdriet, omdat ik veel te veel signalen krijg dat het vertrouwen tussen de burgers en de politiek steeds minder wordt.

Wat betekent vertrouwen hebben in elkaar eigenlijk en wat heb je daarvoor nodig? Laat ik beginnen met ‘investeren in elkaar leren kennen’. Dat werkt wederkerig, vanuit de burger naar de politiek en andersom. Mijn motto is: ‘Wat je aandacht geeft groeit’. En hier is werk aan de winkel. Een tweede punt voor mij is ‘geloof in het goede van de mens’. Oftewel ga, tot het tegendeel is bewezen, uit van de positieve intentie van de ander. Rutger Bregman werkt dat mooi uit in zijn boek ‘De meeste mensen deugen’. Daarna zou ik aanbevelen om 'met elkaar te spreken, in plaats van over elkaar'. Politieke debatten zijn niet het beste voorbeeld van hoe wij met elkaar moeten omgaan. Kijken naar de feiten is dat wel, zonder onderwerpen te dramatiseren of groter te maken dan ze zijn. En last but not least - voor mij het meest belangrijke - is 'betrouwbaarheid'. Kom beloften na en probeer de ander zelfs net even iets meer te helpen dan wat je hebt afgesproken. Blijf je als leider realiseren dat wat jij doet impact heeft op de ander en dat je dus rekening met de ander moet en wilt houden.

Stijgende lonen

Deze week heb ik gehoord dat de politiek een oproep doet aan werkgevers om de lonen te verhogen. Daar wil ik even op inzoomen. Feit is dat gedurende deze zomer de lonen nog niet zo hard zijn gestegen als in de afgelopen veertig jaar. Daarnaast hebben veel werkgevers extra inspanningen verricht om medewerkers te behouden. Bijvoorbeeld door reiskosten aan te passen of door gewoon de uurlonen te verhogen, zonder dat de CEO’s dat hebben voorgeschreven. Daar tegenover staat dat per eind 2021 373.000 mensen een WIA-uitkering hebben ontvangen; een toename van maar liefst 7% ten opzichte van het jaar ervoor. Het zou goed zijn om zoveel mogelijk mensen aan het werk te krijgen en te houden, zodat ons systeem ook financieel draagbaar blijft. Als je op de site van het CBS kijkt, valt te zien dat er in september 2021 (de laatste update) 4.994.400 uitkeringsontvangers zijn (van wie sommigen meerdere uitkeringen ontvangen).

Bij al deze ontwikkelingen, in de context van stijgende lonen én grondstofprijzen (voor zowel horeca als voor consumenten), vraag ik mij af of wij niet in een vicieuze cirkel van fouten belanden; steeds meer leegstand in winkelstraten, tekort aan werknemers in veel sectoren en een haperende economie met een recessie op komst. Bovendien stegen de prijzen in supermarkten in juli 2022 ten opzichte van juli 2021 met 12,2% (CBS, 2022) en hebben we ook nog te maken met de stijging van de energieprijzen.

Het is best interessant om eens naar de gasprijs te kijken. (tekst gaat verder onder de afbeelding)

Uiteraard is er iets ondernomen om de enorme prijsstijging wat te dempen. Vermindering van de energiebelasting (heffingskorting) en het btw-tarief is tijdelijk verlaagd. Maar misschien moeten wij gaan nadenken over een prijsplafond. Er zijn helaas nog steeds bedrijven die buitenproportioneel aan de crisis verdienen en zelfs een extraatje vragen.

Wat ik ook mis is een bezuinigingsplan van de EU en overheden om kosten terug te dringen. Mooie voorbeelden zijn de zesmaandelijkse verhuizing van het EU-parlement, het aantal mensen in overheidsdienst, andere uitgaven van de overheid en zo kan ik wel even doorgaan. Premier Rutte heeft ruim tien jaar geleden beloofd dat er minder ambtenaren zouden komen, minder Kamerleden, minder ministers en dat de overheid flink op de schop zou gaan. Natuurlijk vraagt meer werk om meer mensen, maar de echte vraag is: moeten wij ons systeem niet helemaal op de schop gooien en radicaal veranderen? Voor we het weten blijft de spreuk ‘if you always do what you've always done, you'll always get what you've always got’ gelden en verandert er niets.

Ik ben ervan overtuigd dat alleen met vertrouwen en samenwerking mooie oplossingen gevonden kunnen worden. En zo ben ik weer terug bij het begin: samenwerken en servant leadership: investeren, geloven in het goede en betrouwbaar zijn. Ik wil graag afsluiten met het volgende: ‘Een kritische burger die nog wel is aangehaakt, is juist goed voor de democratie!’