Wat betekent volumedaling eigenlijk?

In de foodsector is altijd sprake geweest van inflatie. Eigenlijk hoorde je daar dan nooit iemand over. De stijging van de omzetcijfers werden keurig gecommuniceerd, waarin die inflatie dan – uiteraard – opgesloten zat. Het is nu anders. De inflatie in de foodsector was afgelopen jaar zó hoog (meer dan 10%) dat bedrijven het nu opeens noodzakelijk nodig vinden om - mopperend - te melden dat de omzetstijging 'lang-niet-zo-hoog’ is als de inflatie en dat er dus sprake is van (forse?) volumedaling.

Het brengt mij tot een overpeinzing. Wat betekent dat nu écht, die volumedaling? Zijn mensen minder gaan kopen? Kopen zij in plaats van twee broden nu één brood? Vast niet. Ik heb nergens gelezen dat de consument opeens minder calorieën is gaan verbruiken. Nee. Wel zijn we ándere kilocalorieën gaan kopen. Goedkopere. En dat noemen we dan volumedaling?

De consument bleef wel degelijk zijn twee broden consumeren. Maar in plaats van desem-vloerbroden worden nu bijvoorbeeld de goedkopere fabrieksbroden aangeschaft. Of mensen switchen naar zelf brood bakken en kopen een kilo meel. Of ze gaan, in plaats van brood kopen bij de bakker, nu brood halen bij de Lidl. Of ze kopen hun desem-vloerbrood in de aanbieding en stoppen het voor een paar weken in de vriezer. En zo kan ik nog een aantal varianten bedenken.

Ik constateer dus dat volumedaling niets te maken heeft met de vraag of de consument minder volume (calorievulling) koopt. Natuurlijk is het zo dat alle foodconcepten het liefst aan al hun klanten (gasten) elk jaar nóg meer hoogwaardige producten willen verkopen. In plaats van een naamloos fabriekssinaasappelsapje, liever een versgeperste orange-juice. Hoe het ook zij, consumenten blijven wel gewoon hun kilocalorieën innemen en foodconcepten kunnen aan elke kilocalorie verdienen. Ook al begint de consument te ‘downtraden’.

Het grote probleem in de hele foodsector is volgens mij dan ook niet die zogenaamde volumedaling. Het echte probleem – zowel in Foodretail als in Foodservice – is dat vrijwel niemand erin slaagt om alle gestegen kosten door te berekenen aan de consument. Daardoor staat de marge onder druk. Let maar even op wat er aan de hand is:

• De inkoopprijzen van de producten van leveranciers stijgen fors, doordat grondstoffen en productiekosten stijgen. Gevolg: over en weer beschuldigingen van graaiflatie.
• De huurprijzen exploderen, doordat die zijn gekoppeld aan de inflatiecijfers.
• De cao-lonen zijn fors gestegen en er is moeilijk aan personeel te komen, waardoor nóg duurdere invalkrachten moeten worden ingezet.
• De kosten voor energie zijn sterk gestegen en blijven volatiel.
• Ook alle andere kosten stijgen, zoals voor investeringen, materiaalkosten, afschrijvingen, marketing et cetera.
• Nogal wat sectoren in de foodbranche hebben ook nog te maken met terugbetalingsregelingen met de overheid.

Al deze elementen samen zetten het verdienmodel van veel bedrijven onder druk. Dát is het echte probleem. Niet die volumedaling. Dat is dan ook het nieuwe in ons vak: kunnen meebewegen met volatiliteit.