'Consument wil gezond eten, maar stuit op prijs en gemak'

Consumenten willen gezonder eten maar lopen tegen belemmeringen aan: gezonde voeding is duurder en minder gemakkelijk en snel te verkrijgen dan ongezonde voeding. Dat blijkt uit een consumentenonderzoek uitgevoerd door Panelwizard, in opdracht van ABN AMRO.

Bijna 89% van de ruim 1.000 respondenten vindt gezonde voeding in het dagelijks leven (zeer) belangrijk, maar vindt het moeilijk om dit in praktijk te brengen. Ze ervaren belemmeringen om gezonder te eten. Prijs blijkt een belangrijke factor: bijna 38% van de ondervraagden geeft aan dat gezonde producten (te) duur zijn. Ook spelen gemak en snelheid een rol (21,3%). Terwijl gezonde voeding geassocieerd wordt met complexe en lange bereidingstijden, zijn ongezonde keuzes overal beschikbaar: in supermarkten, op stations en bij fastfoodketens. Ongezond voedsel is relatief goedkoop, gemakkelijk te snacken en wordt vaak aantrekkelijk gepresenteerd.

Verantwoordelijkheid

Ruim 80% van de consumenten brengt een bezoek aan de supermarkt om boodschappen te doen voor het avondeten, blijkt uit ons onderzoek. Supermarkten hebben daarmee een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid. Ze bepalen in belangrijke mate wat consumenten aangeboden krijgen, tegen welke prijs, en hoe zichtbaar die producten zijn. De inrichting van supermarkten is vaak zodanig, dat consumenten worden gestuurd in hun keuze, bijvoorbeeld door kassapromoties, volumedeals of opvallende plaatsing van snacks in het schap. Voor veel consumenten is het hierdoor lastig om structureel gezondere keuzes te maken, zelfs wanneer de intentie er wel is. 

Voedingsspeciaalzaken, zoals slagers, groenteboeren of bakkers richten zich over het algemeen al langer op duurzaamheid en kwaliteit. Zij bereiken echter slechts een beperkt deel van de bevolking vanwege doorgaans hogere prijzen en een minder bereikbare ligging. Dit onderstreept dat juist supermarkten, die een breed publiek bedienen, een sleutelpositie innemen om gezonde voeding voor iedereen toegankelijk te maken.

Ook horecagelegenheden dragen verantwoordelijkheid voor het aanbieden van gezonde voeding. Steeds meer mensen eten buiten de deur of laten maaltijden bezorgen. Veel respondenten in het onderzoek (64%) vindt het (zeer) belangrijk dat restaurants gezonde opties aanbieden op het menu. Toch zien consumenten uit eten gaan ook als een moment om te genieten van een maaltijd, zonder bezig te zijn met de vraag of de gerechten al dan niet gezond zijn, blijkt uit de enquête.

Positieve ontwikkelingen

Er zijn ook positieve ontwikkelingen. Enkele supermarkten nemen concrete stappen om gezondheid toegankelijker en aantrekkelijker te maken. Zo verwijderde Dirk van den Broek als eerste grote keten alle snoepwaren bij de kassa’s en verving deze door gezondere alternatieven. Albert Heijn ontwikkelde een app waarmee klanten inzicht krijgen in de voedingswaarde van hun winkelmandje. Ekoplaza en Odin bieden louter biologische producten aan. Lidl richt zich in toenemende mate op het stimuleren van groenten en fruit, ook voor mensen met een kleiner budget.

Gezondheid structureel meenemen

De oproep aan supermarkten is dan ook helder: neem gezondheid structureel mee in het commerciële beleid en doe dit in samenwerking met overheid en producenten. Supermarkten kunnen consumenten stimuleren om gezonder te eten door de prijzen van gezonde producten te verlagen en aanbiedingen te geven, die zijn gericht op voedingskwaliteit van producten, in plaats van op de hoeveelheid.

Daarnaast zouden supermarkten positief moeten inspelen op de toenemende behoefte van consumenten dat voedsel gemakkelijk en snel beschikbaar moet zijn. Het ontwikkelen van gemakkelijke, gezonde maaltijden zou een goede strategie zijn, waarop supermarkten kunnen inspelen. Bovendien geven consumenten aan dat meer variatie in de beschikbare gezonde voeding ook zou helpen om gezonder te eten.

Supermarkten en horecagelegenheden kunnen hier rekening mee houden bij inkoop van producten of bij het opstellen van de menukaart. 

Sociale media betrekken

Het betrekken van sociale media via bijvoorbeeld influencers loont vooral om jongere doelgroepen te bereiken. Ruim 37% van de leeftijdsgroep 18-30 jaar is door sociale media bewuster geworden van voeding en gezondheid. En ruim 30% heeft weleens zijn eetpatroon of voedingsstijl aangepast door sociale media, denk daarbij bijvoorbeeld aan vegan eten of minder suiker gebruiken.

Tekst: Gerarda Westerhuis, senior sector-economist Leisure / Retail van ABN Amro

Deze column staat in de FSIN Food500 2025. De FSIN Food500 2025-publicatie en -data zijn online beschikbaar voor onze leden en te vinden via onderstaande buttons.