'Op deze manier redden we de planeet en onszelf'

'De mens als noble savage, volledig in harmonie met de natuur. In onze westerse oren klinkt het uitgesproken romantisch, niet als een erg bruikbare oplossing voor de grote uitdagingen waar we voor staan. Des te opmerkelijker is het dat klimaatpsychologen verbinding met de natuur en met alle soorten en mensen die erop leven, als een constructieve manier zien om tot duurzamer gedrag te komen.

Kern van het probleem

Volgens deze psychologen is de kern van het probleem dat wij westerlingen ons verheven voelen boven andere soorten en de aarde zien als een resource die we naar believen kunnen exploiteren. Nu we onze planeet eigenhandig aan het oproken zijn, roept dat heftige gevoelens op van verlies, spijt, verdriet, boosheid en ontreddering. Het is ook geen kleinigheid om op je kerfstok te hebben; de verwoesting van Moeder Aarde voor je eigen begeerte. Uit het Handbook of Climate Psychology: ‘Deze gevoelens zijn moeilijk te dragen en mobiliseren allerlei verdedigingsmechanismen en coping strategieën, zoals ontkenning, rationalisering en escapisme, waardoor we onze exploitatieve relatie met de wereld in stand houden.’ Zo gaan wij, ontwikkelde mensen, om met de klimaatcrisis. (Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Er is geen quick fix voor duurzaam leven, niet één praktische oplossing. Duurzaam leven vraagt een verandering van paradigma, waarbij we ons op een fundamenteel andere manier verhouden tot de aarde en de mensen en dieren die erop leven. Daarin is de natuur geen hulpbron, maar zijn wij als mens onderdeel van een groot ecosysteem. Niet meer er boven, maar er middenin. Zo’n fundamenteel andere houding is ingewikkeld en kost tijd en inspanning van zowel individuen als bedrijven, maar is niet onmogelijk en kan zelfs tot zakelijk succes leiden, zoals Emile van der Staak met zijn botanische restaurant De Nieuwe Winkel laat zien. Bij alles wat Van der Staak onderneemt, respecteert hij ecologische principes. In 2022 ontving De Nieuwe Winkel een tweede Michelinster en werd het uitgeroepen tot het beste groenterestaurant ter wereld.

Compassie hebben

Verbinding maken met de natuur en compassie hebben met alle soorten en alle mensen in hetzelfde (ernstig bedreigde) ecosysteem, is een mentale en emotionele tour de force. Slagen we daarin, dan geeft het ons de moed en weerbaarheid om de keuzes te maken die we moeten maken. In de woorden van Jimmy Nelson: ‘Het is mijn droom om de mensheid te verbinden door een gevoel van liefde voor onszelf, elkaar en de aarde. Alleen dan kunnen we onze planeet in stand houden. Ga de wereld in, zie de schoonheid ervan en gebruik die als inspiratie voor je eigen duurzame reis. It's all there.’ Door duurzaam te leven redden we niet alleen de planeet, maar ook onszelf. Het geeft ons onze menselijkheid terug.'

 Over FSIN-publicatie Beyond
Dit artikel vormt één van de vele verhalen uit de FSIN Jubileumpublicatie 2023: Beyond, Samen toekomstbestendig: vorm geven aan een duurzame foodsector. Deze publicatie is verzorgd door The Food Research Company in opdracht van het FoodService Instituut Nederland (FSIN). The Food Research Company is verantwoordelijk voor alle publicaties van het FSIN.

Voor leden
De FSIN-publicatie Beyond is alleen beschikbaar voor leden van het FSIN en te downloaden door in te loggen op de site. Nog geen lid van het FSIN? Lees meer over de voordelen van een lidmaatschap van het FSIN en doe mee!