We all need a little Whole Foods magic…

We all need a little Whole Foods magic…

‘Het midden van de markt staat onder druk'. 'De traditionele supermarkt is aan het eind van zijn levenscyclus gekomen'. 'Blurring neemt een vlucht'. 'Online verovert de markt'. 'Bestaande businessmodellen gaan veranderen'. 'De foodsector is op zoek naar nieuwe volumemakers'. 'We zijn in een tijdperk van disruption beland'. Zomaar een greep uit het nieuws dat door foodland gonst en dat de gemoederen bezig houdt.

De toenemende versmelting van Foodservice en Foodretail die we vooralsnog samenvatten als 'blurring’ staat steeds meer in de schijnwerpers in ons land. Veel retailers werken eraan, linksom of rechtsom. Maar niet alleen Foodretail beweegt. Naast Jumbo’s Foodmarkten en Albert Heijn’s mooie nieuwe XL in Eindhoven zijn er natuurlijk de Markthal in Rotterdam, de foodhallen in Amsterdam en de Van der Valk Versmarkt. En dan noem ik nog niet eens de talloze kleine en niet meer zo kleine gemaks- en versconcepten die als paddenstoelen uit de grond lijken te schieten. Het zijn er heel veel. Allemaal sluiten ze aan bij de wensen en de veranderende levensstijl van de foodshopper. Vers en gezond, authentiek en persoonlijk aan de ene kant, gemak en snelheid aan de andere kant. We noemen het ook wel het hoofd-hart-conflict van de foodshopper of consument.
Dan heb ik het nog niet eens over online gehad en de impact daarvan op blurring. Of over wat er buiten ons land gebeurt. Over de voorbeelden die we in landen als Groot-Brittannië en de Verenigde Staten zien en die de trend aangeven. Ontwikkelingen genoeg!


Stroomversnelling

Ik hoor ervaren foodexperts regelmatig vertellen dat ze in de afgelopen vijf jaar meer hebben zien veranderen dan in de dertig jaar daarvoor. Dat maakt me nieuwsgierig naar waar deze periode van snelle en zichtbare veranderingen ons naartoe brengt. Is alles wat nu groeit en opkomt ook houdbaar op de lange termijn? Hoe zit het eigenlijk met de verdienmodellen van al die mooie concepten die we onder blurring scharen? Bestaan ze over tien jaar ook nog steeds? Is het allemaal wel zo geloofwaardig? En dan laat ik online, de techniek, de verdienmodellen en samenwerking tussen de verschillende ketenschakels die daarbij horen voor het gemak nog maar even buiten beschouwing.

Wat is het recept voor een succesvolle combinatie van Foodretail en Foodservice onder één dak? En wie wordt straks in Nederland het boegbeeld?

Wat mij betreft, is er vooralsnog maar één echt boegbeeld, één vlaggenschip dat de kanalen Foodservice en Foodretail met elkaar verbindt en met elkaar verweeft, en dat in beide aspecten uitblinkt en succesvol is. Dat bovendien ook een heel duidelijke eigen identiteit en filosofie heeft en daar in de loop der jaren op heeft voortgebouwd in plaats van heeft uitgehold, hetgeen je immers - helaas - regelmatig ziet gebeuren naarmate een formule groter wordt.

Het gaat niet om een Nederlands boegbeeld overigens, want wíj hebben hier nog een weg te gaan. Voor mij is het boegbeeld de nummer 19 van de Amerikaanse markt. Whole Foods Market, want die bedoel ik natuurlijk, bouwt nog altijd gestaag verder aan zijn positie. In 2014 behaalde de keten een jaaromzet van 14,2 miljard dollar verdeeld over 399 winkels in de VS, Canada en Groot-Brittannië (bron: supermarketnews.com).


De magie van een foodbeleving

Eerder deze maand was ik in één van de Whole Foods-vestigingen in Londen. En hoewel het zeker niet mijn eerste bezoek was aan de keten, trof de magie me opnieuw. Binnenlopen in een winkel en middenin een foodbeleving terechtkomen. Vers, lokaal, persoonlijk, lekker, genieten, gemak, organic, gezond… bijna met het idee dat als je bij Whole Foods Market je boodschappen doet, je automatisch een gezonder mens wordt. Of dat overigens ook gezond is voor je portemonnee is natuurlijk de vraag, maar daar denk je op zo’n moment niet over na, want alle zintuigen worden geprikkeld.

Wie Whole Foods wat beter kent, weet dat het niet alleen maar een mooi verhaal en een mooie buitenkant is. Mede-oprichter en nog steeds mede-eigenaar John Mackey begon met één winkel in Texas in 1980 en bouwde de keten door overnames en nieuwe eigen vestigingen in de loop der jaren slim uit. Hij deed dat na een roerige beginperiode overigens niet onverdienstelijk, maar staat inmiddels op de lijst van CEO’s die zichzelf een jaarsalaris van 1 dollar betalen. Mackey geeft zichzelf bovendien geen alternatieve vorm van compensatie. Hij vertelde zijn medewerkers in 2006 al: "I am now 53 years old and I have reached a place in my life where I no longer want to work for money, but simply for the joy of the work itself and to better answer the call to service that I feel so clearly in my own heart." (bron: BBC News)

Whole Foods Market, bekend van de pay-off Whole Foods, Whole People, Whole Planet, voert de identiteit in alle organisatiedelen door. Van de omgang met leveranciers tot de arbeidsvoorwaarden voor het personeel, in ieder onderdeel van het business model wordt aandacht besteed aan de kernwaarden en principes.
Vorig jaar opende de keten in Brooklyn (New York, VS) bovendien een vestiging die 100% duurzaam moest zijn, tot en met het gebouw aan toe.

Opvallend in de Whole Foods-geschiedenis is dat de keten sinds de opening van de allereerste vestiging in 1980 Foodservice met Foodretail combineert en van meet af aan restaurants aan de winkels toevoegde. Blurring in de betekenis van samensmelting tussen Foodretail en Foodservice was voor Whole Foods Market vanaf het begin een uitgangspunt.

De magie van Whole Foods Market duurt nog steeds voort, ook al plaatsen critici regelmatig vraagtekens bij de innovativiteit en het onderscheid van de formule. Anderzijds: een gelijke van hetzelfde kaliber is er niet. De formule is veelvuldig gekopieerd maar nooit geëvenaard en dat is misschien wel te danken aan het feit dat Whole Foods Market duidelijke keuzes durft te maken.


Nederlands boegbeeld?

Dat brengt me terug bij de vraag wie in Nederland straks het ultieme boegbeeld wordt van een succesvolle combinatie tussen Foodretail en Foodservice onder één dak. Moeten we onze blik vestigen op één van de reeds gevestigde grote namen in de markt? Of is het, om echt succesvol te zijn in de combinatie én tegelijkertijd een oplossing te bieden voor het hoofd-hart-conflict van de foodshopper, nodig om een nieuwe partij op het speelveld te zijn? Zodat je stormenderhand de markt en vooral de harten van de Nederlandse foodshoppers kunt veroveren? Misschien wel een speler als EkoPlaza, waar ondernemer Rina van der Stok in Delft al een prachtige combinatie biedt tussen boodschappen doen voor thuis en een eetcafé in de winkel. En die bovendien een overtuiging en passie voor het vak heeft die je doen denken aan het verhaal van Whole Foods Market.

We zullen vanzelf gaan ontdekken wie de katalysators van de verandering in het Nederlandse foodlandschap zijn. Maar de theorie rondom ‘disruptive innovation’ leert ons dat echte vernieuwing en verandering eigenlijk nooit van de gevestigde partijen in de markt komen. Wel van nieuwkomers die verstoring brengen in bestaande processen en dwars tegen de gewone logica in hun weg vinden en daarmee de markt veranderen.
 

Wil je meer weten over Whole Foods Market? FSIN brengt dit voorjaar een dossier uit met lessen van de formule voor de Nederlandse markt.

Meer weten over alle veranderingen in de foodsector? Komende maand starten we met ons Disruption Impact Team, waarin we met een aantal van onze leden nadenken over de toekomst van Food en de consequenties en kansen die alle veranderingen met zich meebrengen. Neem contact met ons op (aniquegrievink@fsin.nl) als je er meer over wilt weten.
 

Lees ook: 

24-02-2015A. GrievinkProject- en contentmanager FSIN
Delen

Reacties (3)

JWG25 februari 2015, 01:51
Dot is een zeer terechte constatering Anique! De structuur van de foodsector is flink aan het veranderen. Mensen blijven eten, maar de manier waarop ze kopen, waar ze kopen, hoe ze selecteren.... en de plaatsen waar ze zoeken en hoe ze daarover besluiten, de manier waarop ze zich soms laten vinden en wel of geen service willen,... dat is flink aan het veranderen. Het oude fenomeen 'supermarkt' is niet meer zo geschikt voor de Westerse consument. Dat is nu ook precies de reden dat wij met de opleiding New Food Concepts zijn begonnen. Grotendeels in New York omdat je daar veel van die veranderingen kunt zien. Ook Wholefoods uiteraard. Zie www.newfoodconcepts.nl
Edwin ten Brink27 februari 2015, 15:59
Anique, fijn dat je hier over schrijft, Whole Foods is echt onderbelicht in NL. Goed stuk! Mag ik nog toevoegen dat de wijze waarop ze lokale leveranciers "helden" maakt bijzonder is en dat de nadruk op de ecologische footprint bewondering afdwingt en ..... en ....

We hebben je column ook op tenbrinkfood.com geplaatst met bronvermelding. Groet aan JWG!
solitaire games 2 december, 07:26
Wow, its really mind blowing blog. you really enjoy to go our solitaire given link or play the many amazing card game.

Reageer op deze blog


Verplicht maar verborgen