18 juli 2022
Als één ding duidelijk wordt in de FSIN Food500 2022 is het dat er een enorme verschuiving heeft plaatsgevonden in waar consumenten hun foodeuro’s uitgeven. De At Home-kanalen groeiden ten koste van de Out of Home-kanalen. Consumenten konden langere tijd niet uit eten gaan en geen (speciaal)biertjes drinken op terrassen, dus kochten zij vaker duurdere producten bij de lokale slager, de delicatessenzaak en de slijterij.
Deze verschuiving is terug te zien in de omzet van speciaalzaken, die steeg tijdens de coronapandemie. Veel speciaalzaken wisten ook ná de lockdowns hun hogere omzet te behouden. Niet geheel verrassend, vind ik. In onze FSIN-publicaties schrijven we vaak over maatschappelijke trends die het foodlandschap vormen. Ik noem maar wat voorbeelden: de behoefte aan gemak, beleving, duurzaamheid en gezondheid. Dit zijn bij uitstek trends waarbij de speciaalzaak goed lijkt te gedijen. Hoewel deze trends al langer dan de afgelopen twee (corona)jaren relevant zijn, daalde de omzet van speciaalzaken tot voor kort en kozen consumenten steeds vaker voor de supermarkt.
Speciaalzaak-ondernemers zien kansen in de vergrijzing. Waarom? Omdat juist ouderen regelmatig een bezoekje brengen aan de speciaalzaak voor een aanloopje, een praatje en voor de geweldige kwaliteit waar speciaalzaken om bekend staan. Die kwaliteit, maar vooral dat praatje, vinden zij in een wereld die individualiseert vaak niet meer in de supermarkt. Dat geldt overigens ook voor de jongere generaties, want als ik zelf bijvoorbeeld een mooie fles wijn of een lekker stuk kaas zoek, verkies ik ook de lokale speciaalzaak boven de supermarkt.
Om de jongere generaties nog beter aan te spreken, gaan steeds meer speciaalzaken online. De online platforms waarbij het aanbod van lokale speciaalzaken wordt gecombineerd, worden uit de grond gestampt: De Lokalist, #480 in de lijst, is daar een mooi voorbeeld van. Ruim 65 winkeliers en boeren zijn verenigd op één website, waar de consument in één klap alle boodschappen kan bestellen. Hiermee bereiken zij consumenten die graag lokaal, gezond en duurzaam willen eten, maar die in hun drukke leven geen tijd hebben om alle winkels af te gaan.
De binnenstad is de plek bij uitstek om je als speciaalzaak te vestigen. Daar zijn immers de consumenten. Zowel steden als dorpen kampen met leegloop in het centrum en in buurten. Om deze gebieden weer te laten bruisen, is een belangrijke rol weggelegd voor de speciaalzaak, die vaak wordt onderschat. De essentie van een centrum is het drijven van handel. Wanneer de blijvende winkels bij elkaar worden gecentraliseerd, ontstaat een compacte binnenstad die als het ware fungeert als openlucht-winkelcentrum slash AH XL-cabriolet.
De grote vraag is nog: zijn deze veranderingen blijvend of verliezen speciaalzaken straks toch weer hun klanten aan de almachtige supermarkten? Als je het mij vraagt hebben speciaalzaken de afgelopen jaren bewezen dat zij een unieke positie innemen in de foodwereld. Op de valreep van de publicatie van deze FSIN Food500 maakte het CBS bekend dat speciaalzaken in april 2022 een groei van 5,2% ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder lieten zien. Bij supermarkten was dit 0,9%. Speciaalzaken hebben hiermee opnieuw en blijvend een plek in onze samenleving veroverd.
Tijdens een van de breakout-sessies op het FSIN Food500 Congres 2026 gaan FSIN-bestuurslid Dirk van Iperen van Sligro Fo...
Het FSIN Food500 Congres kent dit jaar ook weer (vier) breakout-sessies. Ondernemers gaan dan in gesprek met moderators...
Het FoodService Instituut Nederland (FSIN) heeft Patrick Bramer benoemd tot algemeen directeur van het FSIN en The Food...
De bestuurssamenstelling van het FoodService Instituut is in de afgelopen maanden op drie plaatsen gewijzigd. Na Lizan v...
Bas Haring treedt op als keynote-spreker tijdens het FSIN Food500 Congres 2026. Haring is filosoof, schrijver en hoogler...
243 leden gebruiken onze data. Voordelen lidmaatschap
