Kaj Morel - De Zaak van Betekenis

Een onhoudbaar systeem
Volgens Kaj leven we op dit moment in een economisch onhoudbaar systeem. Het kapitalistische idee van oneindige groei gaat ten koste van onszelf én van onze planeet. Daarnaast is het systematisch oneerlijk (een kleine groep mensen profiteert ten koste van anderen) en maakt het velen ongezond en ongelukkig. Voor een duurzame toekomst hebben we een fundamenteel anders economisch systeem nodig, is zijn overtuiging.

Niet beperken, maar verbeteren
‘Groen’ gaat te vaak over het beperken van schade of tot het reduceren tot nul, in plaats van het verbeteren en herstellen van de wereld. We kunnen ons niet meer de luxe veroorloven om het minder slecht te doen: we moeten juist een netto positieve bijdrage leveren, aldus Kaj. Bedrijven moeten deze omslag gaan maken als ze toekomstbestendig willen zijn.  

Geen alternatief?
Een veelgehoorde reactie op Kaj zijn verhaal is dat er geen alternatief is voor het kapitalistische systeem waar we nu in leven. Veel mensen zijn ervan overtuigd dat het kapitalisme het enige economisch systeem is dat werkt. “Het is makkelijker om je het einde van de wereld voor te stellen, dan het einde van het kapitalisme”. Toch is Kaj van mening dat er wel degelijk genoeg andere opties zijn. Eén van die alternatieven is de betekeniseconomie.

Uitgangspunten van de betekeniseconomie
Hoe zou dit nieuwe economische systeem er dan uit moeten zien? Kaj heeft daarop ook geen perfect antwoord. Wel heeft hij 10 uitgangspunten opgesteld die volgens hem bijdragen aan een economisch systeem wat wel houdbaar en duurzaam is. Een aantal uitgangspunten van de betekeniseconomie zijn:

1. De op de ander gerichte mens staat centraal, in plaats van de op zichzelf gerichte mens
2. De gemeenschap is het hoogste goed, in plaats van individuele vrijheid
3. Ethiek maakt vanzelfsprekend en onlosmakend deel uit van ons economisch denken en handelen
4. Betekenismaximalisatie is de drijvende kracht achter onze economie, in plaats van winsmaximalisatie
5. Alleen het scheppen van dikke waarde is economisch verantwoord, in plaats van dunne waarde

Op basis van deze principes kunnen organisaties toewerken naar een bedrijfsvoering waarin betekenisvol ondernemen centraal staat. Kaj roept de aanwezigen in de zaal dan ook op om hierover te praten met collega’s binnen hun eigen organisatie. Door met elkaar in gesprek te gaan, ontstaat er ruimte voor nieuwe ideeën.