Wij gebruiken cookies op de website. Analytische cookies laten ons geanonimiseerd zien hoe men de website gebruikt. Met die inzichten monitoren en verbeteren we fsin.nl. Lees meer

Ik ga niet akoord

Kansen genoeg voor Albert Heijn om inhaalslag te maken

De aankondiging vandaag van Ahold Delhaize-baas Wouter Kolk dat de winkels van Albert Heijn flink op de schop gaan, is goed nieuws. De marktleider heeft een achterstand als het gaat om de combinatie van horeca en retail. Anderzijds zijn er volop kansen om die in te halen.

12 december 2018 - Het gaat minder goed met Albert Heijn. De groei van de grootste supermarkt van Nederland blijft volgend jaar achter bij die van de markt. Om het tij te keren, gaat Albert Heijn zijn supermarkten omgooien, zegt Ahold-topman Wouter Kolk vandaag in Het Financieele Dagblad. Zijn visie in het kort: minder gangpaden met traditionele kruidenierswaren, veel meer verse producten, een restaurantfunctie én runners op de winkelvloer voor de ultrasnelle bezorging van boodschappen en warme maaltijden thuis: de supermarkt van nu wordt gemakswinkel/magazijn
 

Achtergrond koerswijziging AH

De reden voor de stap van AH is helder. Onze foodconsumptie verschuift al jaren van thuis naar buitenshuis. In de laatste twee jaar tijd groeide de consumptie buitenshuis met 10%, zo blijkt uit onze cijfers. Maaltijden thuis worden vaker gebracht door online aanbieders, net als de weekboodschappen.

Ooit waren de supermarkten en speciaalzaken er vooral voor de consumptie thuis. De rol van de klassieke supermarkt als ‘weekboodschappenleverancier’ wordt gemarginaliseerd. Online oplossingen, ook van nieuwe spelers als Picnic, nemen de plaats in van ‘de volle winkelkar in het weekend’. Ook doet de consument steeds vaker ‘momentboodschappen’. Hij beslist vaker op het laatste moment wat hij waar met wie gaat eten. Gemakswinkels en formulerestaurants zijn daarvoor veel beter geschikt dan de ouderwetse supermarkt.


Supermarktmeters verdwijnen

We verwachten dat in de periode tot 2025-2030 zeker een derde van de huidige supermarkten zal verdwijnen. En in plaats daarvan komen er zo’n 150 verspaleizen en een paar duizend gemaks- annex eetwinkels. Supermarkten moet kiezen en een food-vers-belevingswinkel worden óf een compacte gemakswinkel waar de consument zijn producten of gerechten voor de komende paar uur kan kopen. Beide varianten zullen ook vormen van horeca implementeren. 

Zowel de gemakswinkels als de verspaleizen worden in feite ‘superants’. Het klassieke supermarktmodel komt onder druk. Dat is een mengvorm van een (vers)supermarkt en een restaurant/bistro. In onze analyses komen we in Nederland op een potentie van zeker 2.200 van dat soort vestigingspunten, inclusief traiteurs en eetwinkels. In elk dorp van 25.000 inwoners is straks ruimte voor zo’n ‘superant’. Dat kan een uitgebouwde speciaalzaak zijn, een omgebouwde supermarkt, een gemakswinkel met maaltijdservice of een horecaconcept dat retail toevoegt.

In toenemende mate zullen ook non-foodretailers food gaan toevoegen. Die markt heeft nu al een omvang van zo’n €990 miljoen. De grote aanjagers zijn Action, Ikea en Intratuin. Die markt groeit tot 2025 nog met zeker €250 miljoen.


Bezorging binnen een uur

De rol van online wordt alleen nog maar belangrijker. Tot nu toe is het zo dat delivery in Foodservice een korte kassabon kent (maaltijden) en boodschappenbezorgers in Foodretail een lange kassabon. Maar die twee kanalen zullen door elkaar gaan lopen. Supermarkten (en speciaalzaken) zullen ook maaltijden gaan bezorgen en via platforms als Thuisbezorgd.nl zullen vaker ook andere boodschappen worden toegevoegd (groente, vlees, wijn). Die producten en gerechten zullen steeds vaker afkomstig zijn uit zogeheten dark stores of dark kitchens. Loodsen of keukens op een C-locatie. Dat maakt de bezorgconcepten goedkoper en efficiënter. En dat moet ook wel, want het kunnen bezorgen binnen één uur wordt een belangrijke succesfactor.

Het hebben van een website of een app is geen garantie voor online succes. De kwaliteit, snelheid en toegankelijkheid van die app of website zijn voor de foodshopper cruciaal. Net zoals dat bij het boeken van hotelkamers en vakanties is gegaan, zal uiteindelijk ook in de foodsector slechts ruimte zijn voor een handvol apps als het gaat om het bestellen van foodproducten. De meest klantvriendelijke gaat winnen, vooral als die ook nog eens onafhankelijk lijkt te zijn en verschillende (prijs)alternatieven kan bieden.


Voorsprong pakken

Om dit allemaal te realiseren, zal Albert Heijn juist op technologisch vlak een voorsprong moeten pakken. In het FD vertelt Kolk dat hij net terug is van een reis naar China om te praten met mogelijke partners voor die digitalisering. Dat de AH-topman afreist naar China in plaats van naar de VS - van oudsher de voorloper op retail - is niet toevallig. Sinds een jaar of vier investeren de grote Chinese internetgiganten Tencent en Alibaba tientallen miljarden in retail. In korte tijd zijn ze Europa én de VS voorbijgestreefd.

Bij de supermarkt van Alibaba, Hema (spreek uit: Gum-mah), bestel je via een app, reken je af met je smartphone en worden je boodschappen binnen dertig minuten (!) thuisbezorgd. Iets waar de Nederlandse supers alleen maar van kunnen dromen.

In hun retailaanpak streven de Chinezen naar een 100% fusie van e-commerce en fysieke detailhandel. De bedoeling is: kopen wat je nodig hebt, op elk gewenst moment, op de manier zoals jij het het gemakkelijkst vindt. Of je nou in de supermarkt bent of online. Anything, anytime, anywhere. De winkel gebruik je vooral om te proeven en te eten, de bulk bestel je online. De helft van de winkeloppervlakte van een Hema is restaurant.
 

Eén app

Zover is Kolk met Ahold nog lang niet. Zo behoren de winkelformules Albert Heijn, Bol.com en Gall & Gall tot hetzelfde concern, maar zijn het voor de consument afzonderlijke winkels. In de Chinese filosofie zou je met een en dezelfde app bij alle drie terecht kunnen.

In eigen land en ook in de VS heeft Albert Heijn een achterstand. Als het gaat om het hebben van keukens en restaurants in de winkels - we spreken als FSIN van blurring - zijn Jumbo en Plus verder. Zes jaar geleden opende de eerste vestiging van Jumbo Foodmarkt al zijn deuren. Toegegeven, ook Albert Heijn zette al kleine stapjes op het pad naar volledige restaurants in de winkels, maar loopt hierbij wel achter. Concurrent Jumbo heeft op dit moment de beste papieren en vergroot die voorsprong verder door de kennis en kunde van de overgenomen foodserviceketen La Place te integreren. Overigens lukt het Ahold ook in Amerika niet om foodservice goed in te vullen. Grote winnaars daar zijn Wegmans en Wholefoods.


Kansen voor AH

Toch heeft Albert Heijn kansen, misschien zelfs bij uitstek in Nederland, om succesvol te zijn in de nieuwe strategie.

A. De AH-winkels liggen gunstig. Ze zijn vertegenwoordigd in veel grote steden, vaak op plekken met veel traffic. De juiste plaats om grote foodpaleizen met in-house restaurants te laten slagen.

B. AH heeft een groot assortiment met wel 35.000 artikelen en een hoog serviceniveau. Twee eigenschappen die erg belangrijk zijn bij het toevoegen van foodservice aan de winkelvloer.

C. Het grote assortiment en het hoge serviceniveau hebben AH van oudsher het imago van King of Food gegeven. Dat imago kan AH bij deze nieuwe strategie heel goed gebruiken, beter gezegd: AH heeft het ook heel hard nodig.

D. AH heeft wellicht niet alle kennis en kunde in huis, maar is slim genoeg om hulp te vragen. Foodservice-operator Bakerstreet is al enkele jaren bezig om met Albert Heijn samen de markt van foodservice op de winkelvloer te verkennen en te implementeren.

E. Online heeft AH een grote voorsprong op de andere spelers in de markt. Niet alleen door de eigen online activiteiten, maar ook door die van zusterbedrijf Bol.com. Grote kansen in online liggen er voor AH bij direct delivery en het toevoegen van foodservice in online ofwel maaltijdbezorging. De logistieke kennis van Bol.com zou hier goed van pas kunnen komen.

F. Albert Heijn kan (een grotere) leverancier worden van horeca en instellingen. In 2025 is die (klein)zakelijke markt volgens onze schattingen gegroeid met €500 miljoen tot circa €1,2 miljard. Denk daarnaast aan lunchbezorging op kantoren. Vooral de bezorgdiensten van supermarkten springen in deze markten.

G. De logistiek van de last mile is de bottleneck voor de verdienmodellen van de bedrijven die zich richten op bezorgen. De veelvuldige aanwezigheid van de Albert Heijn-winkels in de centra van steden, is een groot voordeel. Straks worden dat bezorghubs die in een straal van een paar kilometer binnen een half uur kunnen bezorgen, net als bij Hema.

Jan-Willem Grievink
Jan-Willem Grievink
Directeur FSIN

Kan je iemand helpen met dit artikel? Deel het!