'Wat is de mens nog met AI en GLP-1?'

'Een intergalactische tijdmachine heeft de mensheid overnight naar de nabije toekomst getransporteerd. Alles is nog hetzelfde als gisteren, op twee dingen na; in onze desktop huist nu een hoogbegaafde pleaser en ons perfecte lijf komt uit een prikpen.'

'In de voorbije jaren is er al heel wat disruptieve technologie over de mensheid uitgestort (smartphones, social media, crypto) maar dat was allemaal klein bier in vergelijking met het meedogenloze geweld van twee nieuwe disruptors: AI en GLP-1.

Voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid blazen twee disruptieve uitvindingen zowel het beeld van de menselijke geest als van ons lichaam met orkaankracht omver, als een perfect storm. Om uw geheugen op te frissen: In november 2022 lanceerde OpenAI als eerste bedrijf een AI-engine: ChatGPT. Nog geen vier jaar later loopt het aantal actieve gebruikers van ChatGPT richting de één miljard. Het gebruik van afslankmiddelen als GLP-1 is in de Verenigde Staten sinds 2020 verdrievoudigd. Ruim tien miljoen Amerikanen gebruiken middelen als Ozempic.'

'Uit de FSIN Food500-enquête blijkt dat medewerkers van foodbedrijven de erudiete diensten van ChatGPT, Claude en Google Gemini gretig gebruiken voor data-analyse en het schrijven van rapportages. Hoe verkoop je het aan jezelf dat niet jij, maar AI stiekem dat tekstje, spreadsheetje, datasetje, marketingplannetje, adviesje en ga zo maar door heeft verzonnen? Tuurlijk, als medewerkers slechts doelgerichte, resultaatgerichte wezens waren, dan zou AI simpelweg een handige tool zijn. Eentje die slimmer is en een ietsepietsie sneller dan uw eigen mensen.

Maar ik geloof niet dat het zo werkt. Nadenken is niet alleen een middel, het is wat ons vormt. We kennen allemaal de voldoening die het geeft als we ergens hard voor hebben gewerkt en een resultaat hebben neergezet. Daar komt nog bij dat we ons in de westerse cultuur maar wat graag met onze baan vereenzelvigen. ‘Ik ben advocaat, ik ben accountant, ik ben communicatiemanager.’ Als AI onze taken uitvoert, wat blijft er dan over van die met bloed zweet en tranen bevochten identiteit?

GLP-1, die andere disruptieve supercell boven de foodsector, is van hetzelfde laken een pak. Sinds mensenheugenis proberen we ons lichaam te vormen naar een ideaal. Afzien hoort daar onlosmakelijk bij, zoals zout bij pap. Sport, diëten, chirurgie: no pain, no gain. Het resultaat van al dat lijden is niet alleen een mooier lijf, het is ook het bewijs van karakter en wilskracht. GLP-1-remmers omzeilen die wil. Ze elimineren 'die knagende food noise in ons hoofd', om met Oprah Winfrey te spreken. Het resultaat is hetzelfde, maar zonder strijd. Wat betekent een lichaamstransformatie die geen gevecht vereist? Heb je iets bereikt? Is het jouw lichaam nog wel, of een product? GLP-1 is een existentiële shortcut, Sisyfus die de lift neemt. (Een lift die overigens weer snoeihard naar beneden dondert zodra je met de medicatie stopt).

Als een mens een wezen is dat zichzelf wordt door na te denken en door te zetten, dan bedreigen AI en GLP-1 het proces dat mensen mensen maakt. Als we geen inspanning meer hoeven te leveren voor het resultaat, wie zijn we dan nog? Volgens Koert van Mensvoort (what’s in a name?), directeur van het Next Nature Museum in Eindhoven, komt het allemaal wel goed. Op verzoek van NRC schetste Van Mensvoort de rol van AI in 2030. Tegen die tijd is denkkracht volgens hem een goedkope nutsvoorziening geworden en heeft de efficiënte werkmier-mens plaats gemaakt voor de spelende mens, de homo ludens. Arbeid waarin menselijke aanwezigheid nog wel onmisbaar is, wint aan waarde. Volgens Van Mensvoort verdient een goede ober straks meer dan een notaris. Wat ook meteen een mooi alternatief is voor GLP-1. Een beetje ober zet op een werkdag toch al gauw twintigduizend stappen.'

Radboud Bergevoet
Hoofdredacteur FSIN

Deze column is gepubliceerd in de FSIN Food500 2026. Alle FSIN Food500 2026-artikelen en -data zijn online beschikbaar voor onze leden.